Vangaveltur um ný skólafrumvörp

Menntamálanefnd Alþingis er nú með í umfjöllun fjögur frumvörp sem taka á öllum skólastigum fyrir utan háskólastigið. Sér frumvarp er fyrir hvert skólastig – leikskóla, grunnskóla og framhaldsskóla – og að auki er frumvarp um menntun og ráðningu kennara og skólastjórnenda. Er litið á þessi frumvörp sem einn pakka og verða þau öll samþykkt eða ekkert þeirra. Menntamálaráðherra má fá sitt hrós fyrir þessi frumvörp og undirbúning þeirra en það hlýtur líka að vera henni mikið kappsmál að koma þeim í gegn því erfitt væri að mistakast í annað sinn að koma í gegn frumvarpi um framhaldsskóla.

Frumvörpin verða að teljast í megin dráttum framfaraskref fyrir skólakerfið okkar. Auðvitað eru álitamál hér og þar í frumvörpunum en vonandi verða þau flest leyst í meðförum Alþingis. Einna mest er deilt um framhaldsskólafrumvarpið, enda er fólk mjög mikið á varðbergi eftir þá fyrirætlan menntamálaráðherra að hafa ætlað að stytta framhaldsskólann í 3 ár og skerða námið. Framhaldsskólafrumvarpið sker sig einnig út að því leiti að nefnd sem vann að undirbúningi frumvarpsins náði ekki sameiginlegri niðurstöðu.

Menntun og laun kennara
Það sem veldur hvað mestri byltingu fyrir leikskóla og grunnskóla er að nú verður þess krafist að leik- og grunnskólakennarar ljúki meistaranámi. Það er mikið fagnaðarefni fyrir kennara og okkar menntakerfi. Kennarar hafa þá meira svigrúm til að sérhæfa sig og vonandi munum við fá þá sterkari raunvísindakennara í framtíðinni. Meistaranám mun einnig gefa af sér nýja þekkingu fyrir fræðasviðið, sem er nauðsyn fyrir áframhaldandi framþróun menntakerfis okkar. Þá hlýtur meistaranámið að verða til þess að laun kennara muni hækka.
Með hækkandi launum kennara mun skána eitt helsta vandamál menntakerfis okkar en það er að tryggja gott skólastarf með góðum kennurum og skapa stöðugleika með minni starfsmannaveltu. Það leynist engum sem fer í gegnum íslenskt skólakerfi sem nemandi að kennarar eru óðum að eldast og að vöntun er á virkilega góðum og hæfum kennurum til starfa inn í skólana. Ég skil reyndar ekki af hverju kennarar eins og aðrir háskólamenntað fólk geti ekki samið um eigin laun við sinn vinnuveitanda. Það að kennarar eru fastir í kjarasamningum held ég að sé ein af ástæðum þess að svo fáir karlmenn feti þá leið að gerast kennarar. Ég mundi vilja sjá umræðu um það hvers vegna kennarar eru allir steyptir í sama mótið á meðan við gerum ráð fyrir því að skólar séu nú sjálfstæðir og mismunandi og að nemendurnir séu allir einstaklingar með ólíkar þarfir. Það hlýtur að koma niður á skólastarfi að hafa allar þessar breytur en hafa svo kennarana sem fasta.

Sveigjanleiki, gjaldfrelsi og niðurfelling samræmdra lokaprófa
Helstu kostir þessara frumvarpa er að dregið er úr miðstýringu og skólastofnanir fá meira svigrúm. Þá eru skil á milli skólastiga orðin sveigjanlegri. Þá er til fyrirmyndar að mikið samráð hefur verið haft við hagsmunaaðila við gerð þessa frumvarps. Þá er það komið í lagatexta að grunnskólinn skuli vera gjaldfrjáls og að samræmd lokapróf í 10. bekk breytast í könnunarpróf á haustönn. Hefði ég auðvitað viljað sjá ákvæði um gjaldfrelsi á öllum skólastigum og að samræmd próf hverfi að fullu. Samræmd próf búa til allt of marga tapara og er það mjög slæmur stimpill fyrir unglinga sem eru að ljúka grunnskóla.

Framhaldsskólinn fær sóknartækifæri
Um framhaldskólafrumvarpið vil ég segja að mér þykja þar mörg framfaraskref vera stigin. Með auknu sjálfstæði skóla, minni miðstýringu og fjölgun á tegundum lokaprófa (t.d. með tveggja ára framhaldsskólaprófi) þá hef ég fulla trú á því að það náist árangur í baráttunni við hið mikla brottfall nemenda úr framhaldsskólum. Einnig er opnað á fjölbreytt rekstarform framhaldsskóla, sem ber að fagna. Rekstaraðilar gera þá þjónustusamning við menntamálaráðuneytið og fá viðurkenningu á skólastarfinu frá ráðuneytinu. Þarna opnast margir möguleikar og t.d. tryggir góða lagastoð fyrir einkarekstri Iðnskólans í Reykjavík þar sem aðilar úr atvinnulífinu koma að rekstri skólans með það að markmiði að efla starfsnám í landinu. Þá sé ég ekkert í lögunum því til fyrirstöðu að sveitarfélög geti ekki komið að rekstarfélagi sem semur við menntamálaráðuneytið um rekstur á framhaldsskóla.

Stúdentsprófið í óvissu
Það sem er þó mjög óljóst í lögunum er hversu langt stúdentsprófið verður. Einingafjöldi er ekki skilgreindur. Þá geta námsbrautir verið mislangar en samt endað í stúdentsprófi. Krafan á stúdentspróf er að það gefi góðan undirbúning undir nám á háskólastigi. Með auknu frelsi skóla til uppsetningar á námsbrautum munu án efa verða settar á fót námsbrautir sem eru sérstaklega sniðnar að inntökuskilyrðum ákveðins háskólanáms. Það getur út af fyrir sig verið góð þróun en það er umhugsunarvert að skilgreina ekki einingafjölda fyrir stúdentspróf. Þetta frelsi ætti þó að geta aukið samvinnu framhaldsskóla og háskóla og gert skilin þar á milli sveigjanlegri.

Látum í okkur heyra
Hér stiklaði ég á stóru varðandi frumvörp um fyrstu þrjú skólastigin. Auðvitað eru mörg fleiri álitaefni varðandi þessi frumvörp og hvet ég því sem flesta að kynna sér þessi frumvörp og koma af stað umræðu í þjóðfélaginu um þessi frumvörp. Sem ungur félagshyggjumaður þá ítreka ég að ákvæði um gjaldfrelsi og samræmd próf hefðu mátt ganga enn lengra. Þá þarf ríkið að koma að fjármögnun listnáms á framhaldsstigi og auka þarf tækifæri brottfallsnemenda til að hefja nám að nýju.

  3 comments for “Vangaveltur um ný skólafrumvörp

  1. 2. janúar 2017 at 15:33

    gini la dik loofa, cer renung blik. Amek cth la, heliza helmi, irma hasmi ada x terpampang kes dia mcm ni?? Rasa rasanya kenapa? Nak ke datuk2 tu flirt2 dgn dorang. So katsini bleh tak kita cuba simpulkan kenapa? Sbb dik loofa slalu lentik lentik time pose, baju pun pakai yg saiz budak kecik, so acane tu? Pikir pikirkan, renung renungkan. HeleeWll-hoved.

  2. 5. febrúar 2017 at 19:14

    Hättest doch einen Euro reinschmeißen sollen 😉 oder Haarklammern…Nur so als Idee für den nächsten Versuch – viel Glück dafür. Ich kenn das, ich arbeite gerade an einer neuen Spülmaschine (und mein Göga repariert auch alles).LG Dani

  3. 16. febrúar 2017 at 14:56

    That’s what we’ve all been waiting for! Great posting!

Skildu eftir svar

Netfang þitt verður ekki birt. Nauðsynlegir reitir eru merktir *